Parodontologie

Wat is parodontitis?

Parodontitis is afgeleid van het Grieks en betekent ontsteking van de weefsels die zich rondom (=peri) de tand (=odontos) bevinden. In een eerste fase van de infectie treedt tandvleesontsteking op als gevolg van tandplaque die op de tanden achterblijft. Dit zien we vooral als de tanden onvoldoende gepoetst worden. Het tandvlees is dan gezwollen, ontstoken en bloedt bij het poetsen van de tanden.

Indien dit niet wordt behandeld zal de ontsteking zich verder verspreiden in het kaakbot en zullen de tanden langzamerhand loskomen ("uitgroeien"). Het hele proces is over het algemeen totaal pijnloos.


Sterk ontstoken tandvlees door opstapeling van plaque en tandsteen
 

Waardoor wordt parodontitis veroorzaakt?

Het ontstaan van parodontitis wordt door veel factoren beïnvloed. De bacteriën die in de tandplaque zitten zijn verantwoordelijk voor de infectie. De mate en voortschrijding van de ontsteking die volgt op de infectie is echter van zeer veel zaken afhankelijk. Zo speelt onder andere de lichaamsafweer een belangrijke rol. Ook bestaat er een bepaalde erfelijke aanleg voor het ontwikkelen van parodontitis. Mensen die sterk roken (10 tot 20 sigaretten per dag) hebben eveneens een grotere kans om parodontitis te ontwikkelen.

Blijft parodontitis beperkt tot een ontsteking in de mond of kan de infectie zich ook verspreiden in het lichaam?

Indien parodontitis onbehandeld blijft zullen de bacteriën die de infectie veroorzaken zich via de bloedstroom kunnen verspreiden in het hele lichaam. Dit kan heel ernstige gevolgen hebben. Er is een verband aangetoond tussen parodontitis en onder andere ontstekingen ter hoogte van het hart, hartinfarcten, hersenabcessen en herseninfarcten. Ongeveer 15% van de vroegtijdige bevallingen zouden tevens veroorzaakt worden door parodontale ontstekingen.

Hoe vaak per dag moet ik mijn tanden poetsen?

In principe is voor het tandvlees één keer per dag het gebit goed reinigen voldoende. De kwaliteit van de gebitsreiniging is belangrijker dan de kwantiteit; met andere woorden, het is beter 1 keer per dag grondig te poetsen dan meerdere keren per dag even snel met de tandenborstel over de tanden heen te glijden . Het goed reinigen houdt echter meer in dan alleen poetsen. Met het poetsen worden de kauwvlakken en zijkanten aan de wang/lip en tong/gehemelte gereinigd. Tussen de gebitselementen wordt op deze wijze niet schoongemaakt. Dagelijks tandenstokers (geen "kaasprikkers") of ragers gebruiken hoort ook bij de gebitsreiniging. Een ander advies is om met de reiniging te starten op de moeilijke bereikbare gebieden. Dus eerst de onderkaak aan de binnenzijde bij de tong en de bovenkaak bij het gehemelte en pas daarna de buitenkant.

Ontstaat parodontitis door een gebrek aan bepaalde voedingsstoffen, bijvoorbeeld vitamine C?

Nee. Hoewel parodontitis door vele factoren wordt beïnvloed en het gebrek aan kalk bij vrouwen na de menopauze (osteoporose) zeker enige invloed kan hebben, geldt in het algemeen dat parodontitis niet is te behandelen met vitamines of bijvoorbeeld Q10.

Ik heb gehoord dat door de parodontitis kaakbot bij mij verloren is gegaan. Kan dit kaakbot door de behandeling weer terugkomen?

In principe geldt dat kaakbot dat door parodontitis verloren is gegaan niet meer hersteld. Vooral wanneer het botverlies over de gehele lijn verloren is gegaan (horizontaal botverlies), is herstel van het niveau van het kaakbot niet te verwachten.

Zijn er botkraters met lokaal veel botverlies (verticale botdefecten) dan kan er enige herstel optreden. Daarbij groeit er door de behandeling mogelijk enig bot in de krater, echter de natuurlijk aanhechting van de tanden en kiezen aan het kaakbot herstelt niet. Door gebruik te maken van regeneratieve operatietechnieken met membranen en/of kunstbot kan zowel de aanhechting als het botniveau herstellen. Helaas is het niet altijd mogelijk om van deze technieken gebruik te maken.

Botverlies rondom de tanden als gevolg van parodontitis

 

Als ik warm en koud eet of drink heb ik erg last van mijn tandhalzen. Is er een simpele remedie tegen gevoelige tandhalzen?

Jammer genoeg is er geen simpele behandeling mogelijk van gevoelige tandhalzen. Er zijn diverse behandelingen: van het gebruik van speciale tandpasta's tot het aanbrengen van laklaagjes op de tandhalzen. In extreme gevallen moet soms zelfs een kanaalbehandeling worden uitgevoerd. Voor de tandpasta's geldt dat individueel moet worden bepaald welke tandpasta het meest werkzaam is. In het algemeen zal het trouwens zo zijn dat de sensibiliteit in de loop van de tijd langzaam vermindert. Dit gebeurt omdat de zenuw in de tand of kies zich als gevolg van de prikkels langzaam terugtrekt.

Is het beter om te stoppen met roken als bij mij parodontitis geconstateerd is?

Het is juist dat roken een negatief effect heeft op de parodontitis en de behandeling van parodontitis. Tijdens het roken wordt een gedeelte van de schadelijke stoffen zoals nicotine geabsorbeerd in het tandvlees. Met name de nicotine remt de lokale natuurlijke afweer door invloed op de afweercellen (witte bloedlichaampjes) en de vermindering van de doorbloeding van het weefsel door samentrekking van de (haar)vaatjes. De verminderde doorbloeding van het weefsel door het roken kan signalen van tandvleesontstekingen als bloedend tandvlees camoufleren. Tenslotte lijkt de herstelcapaciteit van het tandvlees door roken te verminderen. Wordt er gestopt met roken, dan zien ex-rokers met tandvleesontstekingen vaak dat hun tandvlees veel meer gaat bloeden. Dit is een teken van de herstelde doorbloeding van het weefsel.

Ik heb vaak last van slechte adem. Hoe komt dat?

Slechte adem is een veelvoorkomend probleem dat vaak zijn oorsprong vindt in de activiteit van bacteriën in de mond. De meeste volwassenen hebben zo nu en dan last van slechte adem en ongeveer een kwart van de volwassenen heeft er regelmatig last van. Als je denkt dat je een probleem op dit gebied hebt kan je best eerst naar de tandarts gaan aangezien slechte adem vaak met de mond te maken heeft. In de meeste gevallen (ongeveer 85 tot 95% van de gevallen) komt de geur uit de mond. Als de geur vooral uit de neus komt dan kan dat duiden op een nasale ontsteking. Zoals reeds eerder vermeldt wordt slechte adem in de meeste gevallen veroorzaakt door het afbreken van proteïnen door micro-organismen. Hierdoor komen sterke (zwavel)gassen vrij. Bij mensen met gezonde tanden en tandvlees komt de geur meestal van het achterste deel van de tong. De geur wordt dan ook sterker naarmate meer gesproken wordt. Als de slechte adem veroorzaakt wordt door bacteriën op de tong dan kan dit het beste aangepakt worden door de tong grondig te (met een speciale tandenborstel of tongschraper).